มงคลชีวิตที่ 2 การคบบัณฑิต

 

บัณฑิต หมายถึง ผู้ดำเนินชีวิตด้วยปัญญา เป็นผู้อุดมด้วยศีล สมาธิ ปัญญา

บัณฑิตมีคุณลักษณ์ คือ  มีความปกติ คิดดี พูดดี ทำดี

ลักษณะการคบบัณฑิต ได้แก่ การหมั่นไปมาหาสู่ การสนิทชิดชอบ มีความจงรัก รักกัน  มีความภักดีเลื่อมใส เป็นเพื่อร่วมคิด เป็นเพื่อนร่วมกินอยู่  การดำเนินชีวิตตามแบบอย่าง

ผู้ใดคบหาบัณฑิตแล้ว ย่อมจะชักนำให้ทำดี ชวนให้ประพฤติในสุจริตทั้ง 3 ประการ  อันประกอบไปด้วย

กายสุจริต (ความประพฤติชอบด้วยกาย) 

วจีสุจริต (ความประพฤติชอบด้วยวาจา)

มโนสุจริต (ความประพฤติชอบด้วยใจ)

ซึ่งอยู่ใน  กุศลกรรมบถ 10  

กุศลกรรมบถ หมายถึง ทางแห่งกรรมดี,ทางทำดี, ทางแห่งกรรมที่เป็นกุศล, กรรมดีอันเป็นทางนำไปสู่ความสุขความเจริญ

เป็นธรรมส่วนสุจริต 10 ประการ  จึงเรียกชื่อว่า กุศลกรรมบถ 10

ได้แก่

กายสุจริต 3 ความประพฤติดีทางกาย การกระทำอันเป็นความดีที่บุคคลประพฤติหรือแสดงออกทางกาย มี 3 อย่าง ได้แก่

งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต งดเว้นจากการลักทรัพย์  งดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม

วจีสุจริต 4 ความประพฤติดีทางวาจา การทำความดีที่บุคคลประพฤติหรือแสดงออกทางวาจา 4 อย่าง ได้แก่

เว้นจากการพูดเท็จ   เว้นจากการพูดส่อเสียด เว้นจากการพูดคำหยาบ  เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ

มโนสุจริต 3 ความประพฤติดีทางใจ หมายเอาการทำความดีที่บุคคลประพฤติหรือแสดงออกทางใจ หรือเรียกว่า ความคิดดี มี 3 อย่าง ได้แก่   

ความไม่โลภอยากได้ของคนอื่น  ความไม่คิดปองร้ายคนอื่น  ความเห็นที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม

 

มีโคลงโลกนิติ กล่าวถึงการคบบัณฑิต ไว้ว่า

ใบพ้อพันห่อหุ้ม                  กฤษณา

หอมระรวยรสพา                เพริศด้วย

คนเสพเสน่หา                    นักปราชญ์

ความสุขซาบฤๅม้วย           ดุจไม้กลิ่นหอม

กฤษณาคือไม้เนื้อหอมชนิดหนึ่ง เมื่อนำใบต้นกะพ้อมาห่อ กลิ่นหอมของกฤษณาย่อมติดใบต้นกะพ้อไปด้วย เช่นเดียวกันกับการคบผู้ที่มีปัญญาหรือนักปราชญ์ ย่อมนำพาความสุขมาให้ไม่มีสิ้นสุดเหมือนกับไม้กลิ่นหอม 

ตรงกับสำนวนไทยที่ว่า 

“คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล”

 

ที่มา: 

https://th.wikipedia.org/wiki

http://www.kalyanamitra.org

https://blog.startdee.com

http://www.dhammathai.org

https://www.orst.go.th