ฝุ่นละอองเป็นมลพิษทางอากาศที่เป็นปัญหาสำคัญในไทย โดยเฉพาะช่วงหน้าแล้ง เราจะได้เห็นข่าวเรื่องปัญหาหมอกควันทางภาคเหนือเป็นประจำ ซึ่งก็คือปัญหา ฝุ่นละอองนั่นเอง
จากข้อมูลผู้ป่วยใน สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติในเขตภาคเหนือตอนบน พบว่าอัตราการเกิดโรคระบบทางเดินหายใจมีแนวโน้มที่สูงขึ้นทุกปี นอกจากปัญหาหมอกควันในภาคเหนือแล้ว
ในเขตกรุงเทพและปริมณฑลเอง ก็มีปัญหาเรื่องฝุ่นละออง ซึ่งส่วนใหญ่มาจากควันดำรถยนต์เครื่องยนต์ดีเซล
รวมถึงฝุ่นที่เกิดจากการก่อสร้าง ฝุ่นจากการเผาในที่โล่ง การเผาไหม้หญ้าด้วย
ฝุ่นละออง(Particulate matter) หมายถึง อนุภาคที่เป็นของแข็ง หรือของเหลวที่แขวนลอยอยู่ในบรรยากาศรอบ ๆ ตัวเรา
ฝุ่นละอองเป็นสารที่มีความหลากหลายทางด้านกายภาพและองค์ประกอบ
ขึ้นอยู่กับแหล่งกำเนิด ลักษณะที่แตกต่างกัน ได้แก่ ขนาดของฝุ่น ปริมาณ รูปร่าง
ความหนาแน่น การนำไฟฟ้า การกัดกร่อน การดูดความชื้น เป็นต้น
ในเรื่องของการควบคุมมลพิษทางอากาศ คุณสมบัติที่สำคัญ คือ ขนาดของฝุ่น(Particle size)
โดยจะจำแนกเป็น 3 ขนาด ได้แก่
ฝุ่นขนาดเล็กกว่า 1 ไมครอน, ฝุ่นขนาดกลาง 1-10 ไมครอน และฝุ่นขนาดใหญ่ 10-100 ไมครอน
ฝุ่นขนาด 1-10 ไมครอน เป็นฝุ่นขนาดที่มีความสำคัญในการควบคุม เนื่องจากฝุ่นจากการเผาไหม้ และฝุ่นจากกระบวนการผลิตในโรงงานอุตสาหกรรมมักอยู่ในช่วงนี้ ซึ่งฝุ่นขนาดที่เล็กกว่า 10 ไมครอน จัดว่าเป็น Respirable dust ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยเฉพาะฝุ่นที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน(PM2.5)
ในปี พ.ศ.2556 องค์การอนามัยโลก(WHO) ได้กำหนดอย่างเป็นทางการให้ฝุ่นขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน( PM2.5) จัดอยู่ในกลุ่มที่ 1 ของสารก่อมะเร็ง
นอกจากกนี้ยังมีการศึกษาแล้วพบว่ามีอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ
สามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจส่วนลึกสุดได้
สำหรับในประเทศไทยกฎหมายได้กำหนดค่ามาตรฐานฝุ่นละอองขนาดเล็ก ไม่เกิน 10ไมครอน(PM10)เฉลี่ย
24 ชม ไว้ที่ ไม่เกิน 120 ไมโครกรัม/ลบ.ม. ส่วนขนาดไม่เกิน
2.5 ไมครอน(PM2.5) เฉลี่ย 24 ชม นั้นกำหนดไว้ ไม่เกิน
50
ไมโครกรัม/ลบ.ม.
สำหรับในโรงงานอุตสาหกรรม จะต้องมีระบบในการควบคุมฝุ่นละออง ซึ่งมีหลากหลายวิธีการ ส่วนในเรื่องของความปลอดภัย และการใช้ชีวิตประจำวัน จะให้หลีกเลี่ยงไม่เจอฝุ่นเลยคงทำได้ยาก
ดังนั้นก็ควรหันมาใช้หน้ากากอนามัยเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพของเราเอง
ที่สำคัญสำหรับการใช้หน้ากากอนามัย ให้ดูคุณสมบัติที่สามารถป้องกันฝุ่นขนาดเล็กด้วยนะครับ
ที่มา
http://www.balanceenergythai.com/pm2-5-particulate-matter/
http://www.pcd.go.th/index.cfm
http://www.pcd.go.th/info_serv/reg_std_airsnd01.html
ตำราระบบบำบัดมลพิษทางอากาศ กรมโรงงานอุตสาหกรรม
โรคและภัยสุขภาพจากปัญหาหมอกควัน
